AAN VRAGEN

“Ruimte voor rouw voorkomt problemen”

Rouw en verlies horen bij het leven. Dat geldt voor iedereen, ook voor mensen met een verstandelijke beperking. Toch weten begeleiders vaak niet hoe met rouw om te gaan. Marjon Verboom (32), onderzoeker en persoonlijk begeleider bij Amerpoort, ontwikkelde de Rouwkubus en een training rouw en verlies. Met steun van het Zorgondersteuningsfonds onderzoekt ze het effect van de training.

“Toen ik een paar jaar geleden een post-hbo rouw- en verliesbegeleiding volgde, zag ik hoe groot de rol van verlies is in het leven van mensen met een verstandelijke beperking. En hoe groot de handelingsverlegenheid van hun begeleiders. Rouw en verlies hebben vaak de associatie met overlijden, maar het is veel breder dan dat. Een verhuizing, een begeleider die vertrekt of een relatie die uitgaat kunnen ook een rouwreactie oproepen. In basis verschilt rouw bij mensen met een verstandelijke beperking niet van rouw bij mensen zonder verstandelijke beperking. Alleen uit het zich anders. Want mensen met een verstandelijke beperking uiten het eerder in gedrag dan in woorden. Begeleiders hebben vaak moeite om dat gedrag te ‘lezen’. In plaats van te zoeken naar een achterliggende reden koppelen ze het aan de verstandelijke beperking.”

Marjon Verboom

“Met een werkgroep van begeleiders, cliënten en verwanten heb ik de Rouwkubus ontwikkeld. Het is een tool om de hulpvraag op te sporen, een dobbelsteen met 6 thema’s. Zoals ‘Wie ben ik’, ‘Wat mis ik’, ‘Wat voel ik’. Samen met geestelijk verzorgenden van andere organisaties maak ik nu een training rouw en verlies waar de Rouwkubus onderdeel van is. Hierin leren begeleiders zichzelf kennen én hoe ze de rouw van hun cliënten kunnen begeleiden. Maar we willen natuurlijk wel weten of de training aanslaat. Met de subsidie van het Zorgondersteuningsfonds onderzoeken we of de competentiebeleving van de begeleiders verandert en hun vaardigheid in rouwbegeleiding toeneemt.”

“Voor cliënten maakt goede rouwbegeleiding echt een verschil. Want als rouw geen erkenning en ruimte krijgt, kan dit tot problemen leiden. En dat heeft gevolgen voor het welzijn van cliënten. Begeleiders zijn voor cliënten de brug naar een leven waarin ze kunnen meedoen in de maatschappij. Het gebeurt bijvoorbeeld nu nog vaak dat een cliënt uit bescherming wordt weggehouden van een begrafenis of dat een begeleider één dag van tevoren vertelt dat ze een nieuwe baan heeft. Voor een goede verwerking is het veel beter als dit anders gaat. Net als voor ieder ander mens. Ik hoop dat de Rouwkubus en de training deze bewustwording op gang brengen.”