AAN VRAGEN

“Met adviezen van de slikpoli de kwaliteit van leven verbeteren”

Veel mensen met een verstandelijke beperking kampen met voedings- en slikproblemen. Gelukkig kunnen logopedisten daarin goed adviseren. De slikpoli van Talant is erin gespecialiseerd. Toch komt het regelmatig voor dat de adviezen in de praktijk niet goed opgevolgd worden. Met steun van het Zorgondersteuningsfonds onderzoeken de logopedisten Marloes Schüller (41) en Susanna van der Woude (34) hoe dat komt.

“Uit de literatuur blijkt dat 60% van de mensen met een verstandelijke beperking een voedings- of slikprobleem heeft. Dat zijn veel meer mensen dan wij op onze afdeling zien. We vroegen ons een paar jaar geleden al af hoe dat komt. We deden een klein onderzoekje naar de kennis van slikproblemen bij begeleiders. Die bleek beperkt te zijn. Ook ontbrak een goede signaleringslijst. Ondertussen was nog steeds maar 40% van de mensen met een verstandelijke beperking met voedings- en slikproblemen bij ons bekend. En vaak met een andere reden. In overleg met de directie hebben we toen de slikpoli opgezet, met een nieuwe, door ons ontwikkelde en onderzochte signaleringslijst als basis. Elke 2 jaar wordt de lijst voor elke cliënt ingevuld. Als daar bijzonderheden uitkomen, volgt een observatie door een logopedist. Waarna de cliënt adviezen meekrijgt om de problemen te verhelpen. Zoals een tweebordensysteem voor cliënten die te snel eten. Of een andere beker voor een cliënt die altijd knoeit en zich verslikt. Of eten onder toezicht.”

Susanna van der Woude en Marloes Schüller

“Hoe klein of groot onze adviezen ook zijn, ze dragen bij aan de kwaliteit van leven. Tegelijkertijd zien we dat het niet altijd lukt om onze adviezen op te volgen. Zijn we misschien niet duidelijk genoeg? Of worden de adviezen niet door alle medewerkers gedragen? Wellicht ontbreekt er nog kennis. We geven ook scholing over dit onderwerp, maar nog lang niet alle begeleiders hebben die gevolgd. Toch is het belangrijk dat begeleiders kennis hebben van voedings- en slikproblematiek. Aan verslikken kleven namelijk grote risico’s. Vocht in de longen kan longontsteking veroorzaken. Verslikken in kauwbaar voedsel vormt zelfs een acuut gevaar, daar kunnen mensen aan overlijden. Voedings- en slikproblemen kunnen ook obstipatie geven, wat weer tot gedragsproblemen kan leiden.”

“De subsidie van het Zorgondersteuningsfonds gebruiken we voor onderzoek naar de optimale borging van de slikpoli en de opvolging van onze adviezen. Zodat we ook op langere termijn de kwaliteit van bestaan van onze cliënten kunnen verbeteren. We verwachten een protocol of plan van aanpak te maken over hoe om te gaan met het signaleren en behandelen van voedings- en slikproblemen in de gehandicaptensector. Dat stellen we dan graag beschikbaar aan andere organisaties.”