Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Meer grip op stress bij autisme

Met de Stress Autism Mate naar meer zelfinzicht, eigen regie en kwaliteit van leven.
KPO 52 header

Project: Meer grip op stress bij autisme

Volwassenen met autisme ervaren dagelijks meer stress dan mensen zonder autisme. Tegelijkertijd is het voor hen niet altijd gemakkelijk om stress op tijd te herkennen. Hierdoor kan stress zich opbouwen. Dit kan leiden tot overbelasting, uitval en een verminderde kwaliteit van leven.

Binnen dit project is de Stress Autism Mate (SAM) ontwikkeld: een app die mensen helpt om hun stress gedurende de dag te monitoren, inzicht te krijgen in persoonlijke stresspatronen en passende adviezen te ontvangen om stress te verminderen. De app is vanaf het begin samen met mensen met autisme ontwikkeld, zodat deze goed aansluit bij hun wensen en behoeften.

Na de ontwikkeling is onderzocht of de app daadwerkelijk werkt. Daarbij is gekeken naar de effecten op ervaren stress, coping, veerkracht en kwaliteit van leven. Ook zijn gebruikers geïnterviewd om beter te begrijpen hoe de app in de dagelijkse praktijk wordt ervaren en welke onderdelen het meest bijdragen aan stressherkenning en stressvermindering. Het project levert daarmee wetenschappelijke én praktische kennis op over digitale ondersteuning bij stressmanagement voor mensen met autisme.

De resultaten

Tijdens het project is de Stress Autism Mate (SAM) ontwikkeld en wetenschappelijk onderzocht. De app is samen met cliƫnten ontworpen volgens een co-creatieproces. Cliƫnten waren vanaf het begin nauw betrokken bij het project. Zij dachten mee over de vraagstelling, het ontwerp van de app, de inhoud van de metingen en de evaluatie van de resultaten. Door deze actieve betrokkenheid ontstond een interventie die goed aansluit bij de dagelijkse praktijk en de behoeften van de doelgroep. Ook tijdens de onderzoeksfasen werd feedback van gebruikers verzameld en verwerkt in verdere doorontwikkeling van de app.

Uit de eerste pilotstudie bleek dat deelnemers na gebruik van de app minder stress ervoeren en beter konden omgaan met stressvolle situaties. In een vervolgonderzoek met een Single Case Experimental Design werden deze resultaten bevestigd. Deelnemers rapporteerden minder ervaren stress, meer veerkracht, meer vertrouwen in hun eigen coping vaardigheden en een betere ervaren gezondheid. Deze verbeteringen bleven grotendeels bestaan na afloop van de interventie.

Daarnaast liet de kwalitatieve studie zien waarom de app werkt. Gebruikers gaven aan dat zij dankzij de app stress eerder herkenden, beter inzicht kregen in hun persoonlijke stresspatronen en stap voor stap leerden om actiever met stress om te gaan. De vaste structuur, visuele terugkoppeling en neutrale benadering van de app werden als grote pluspunten ervaren. Tegelijkertijd maakten gebruikers duidelijk dat verdere personalisatie de app nog beter zou kunnen laten aansluiten bij individuele behoeften.

Naast cliƫnten waren ook verschillende professionals actief betrokken bij het project. Verpleegkundig specialisten, psychiaters, onderzoekers, softwareontwikkelaars en dataspecialisten werkten multidisciplinair samen aan de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van de interventie. Door deze samenwerking konden wetenschappelijke kennis, praktijkervaring en technologische expertise effectief worden gecombineerd. Het project werd uitgevoerd in samenwerking met verschillende externe partners, waaronder TNO, Eagle Science, MIND en Karakter.

Een belangrijke opbrengst van het project is dat inzicht in persoonlijke stresspatronen een krachtige eerste stap blijkt te zijn richting meer eigen regie. Waar vooraf vooral werd verwacht dat de app zou bijdragen aan stressvermindering, bleek uit de interviews dat gebruikers vooral waarde hechtten aan het vergroten van zelfinzicht en het eerder herkennen van signalen van overbelasting.

Het project heeft laten zien dat digitale ondersteuning een waardevolle aanvulling kan zijn op de reguliere behandeling van volwassenen met autisme en kan bijdragen aan meer eigen regie en een betere kwaliteit van leven.

Stress Autism Mate (SAM)-app

De gratis app is beschikbaar in 34 landen en in 11 talen en te downloaden via Google Playstore en Apple App Store.

SAM Junior-app

Gratis te downloaden in de Google Playstore en App Store. Stress Autism Mate (SAM) junior helpt jongeren met autisme bij het omgaan met dagelijks ervaren stress. De app kan je helpen om meer inzicht te krijgen in stress en kan je tips geven hoe daarmee om te gaan. SAM junior kan je ook helpen om voor te bereiden op toekomstige stressvolle gebeurtenissen.

De SAM Website

Meer informatie over de Stress Autism Mate app vind je op de website van SAM. Hier lees je alles over de werking van de app en kun je je aanmelden voor het SAM-panel.

Persoonlijke Ervaring

Het werken aan dit project was bijzonder omdat wetenschap en de dagelijkse praktijk voortdurend samenkwamen. Vanaf het begin stond de vraag centraal hoe een digitale interventie echt van waarde kan zijn voor mensen met autisme. Het meest waardevolle moment was het horen van gebruikers die vertelden dat zij dankzij de app voor het eerst leerden herkennen wanneer stress opliep en daardoor eerder konden ingrijpen. Dat maakte zichtbaar dat onderzoek daadwerkelijk verschil kan maken in het dagelijks leven van cliƫnten.

Ik heb ook geleerd en ervaren hoe belangrijk het is om cliƫnten vanaf de start te betrekken bij de ontwikkeling van innovaties. Hun ervaringen hebben de app beter gemaakt en hebben nieuwe inzichten opgeleverd voor toekomstig onderzoek naar digitale ondersteuning binnen de geestelijke gezondheidszorg.

Kirsten Hoeberichts
Arts in opleiding tot psychiater en Promovenda bij GGz Centraal & Maastricht University

Kirsten Hoeberichts

De mensen achter dit onderzoek

Kirsten Hoeberichts

Kirsten Hoeberichts

Arts in opleiding tot psychiater en Promovenda bij GGz Centraal & Maastricht University

Peter van Harten

Peter van Harten

Psychiater bij Landelijk Expertisecentrum voor Bijwerkingen en hoogleraar Psychiatrie aan Maastricht University

Yvette Roke

Yvette Roke

Psychiater bij GGz Centraal

Irene Niks

Irene Niks

Post-doc Onderzoeker bij TNO

Bekijk Onze Andere Projecten

Hoewel meedoen niet meer mogelijk is, nodigen we u uit om onze andere projecten te verkennen. Ontdek hoe wij ons inzetten voor de langdurige zorg en laat u inspireren door de impact die we samen kunnen maken.