Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Implementatie van gecombineerde leefstijlinterventie LEEF! binnen GGZ Drenthe

KPO 52 header

Deze afbeelding is gegenereerd met behulp van AI

Implementatie van gecombineerde leefstijlinterventie LEEF! binnen GGZ Drenthe

Sinds 2021 is binnen GGZ Drenthe de gecombineerde leefstijlinterventie LEEF! ontwikkeld voor mensen met een depressie in combinatie met een verhoogde buikomvang en/of kenmerken van het metabool syndroom (een verzameling van gezondheidsrisico’s, zoals een verhoogde bloeddruk, verhoogde bloedsuiker en overgewicht rond de buik). Een eerdere pilot liet zien dat de leefstijltraining effectief en goed uitvoerbaar is: deelnemers rapporteerden een betere kwaliteit van leven en ervaarden meer regie over hun eigen herstel en gezondheid.

Het doel van dit project was om LEEF! breder te implementeren binnen GGZ Drenthe. De training werd niet langer alleen aangeboden op de oorspronkelijke poliklinieken, maar ook geïntroduceerd bij specifieke doelgroepen en afdelingen:

  • De Evenaar: Centrum voor Transculturele Psychiatrie;

  • CVBP: Centrum voor Verstandelijke Beperking en Psychiatrie.

Toegankelijkheid en duurzame inbedding

Om de leefstijlzorg toegankelijk en duurzaam te verankeren op de afdelingen, zijn zorgmedewerkers opgeleid en werden de trainingsmaterialen vernieuwd. Om drempels te verlagen zijn de materialen vertaald naar meerdere talen, herschreven naar B1-taalniveau (eenvoudige en begrijpelijke taal) en aangevuld met praktische oefeningen voor de dagelijkse praktijk.

De resultaten

Het project heeft geleid tot een brede implementatie van LEEF! op verschillende afdelingen van GGZ Drenthe. In totaal werden 5 psychomotorisch therapeuten (therapeuten die beweging en lichaamservaring inzetten bij de behandeling) en 46 verpleegkundigen en andere zorgprofessionals getraind in het uitvoeren van de leefstijltraining. Daarnaast is gewerkt aan een organisatiebrede pool van trainers, zodat de interventie afdelingsoverstijgend kan worden aangeboden.

Bij De Evenaar werden meerdere groepen uitgevoerd met in totaal 27 deelnemers, waarvan 21 de training succesvol hebben afgerond; de training wordt daar inmiddels structureel aangeboden. Hulpverleners signaleren hier duidelijke positieve veranderingen, zoals meer betrokkenheid bij de behandeling, een verbeterde gezondheid en meer zelfregie. Binnen de poliklinieken namen in totaal 28 cliënten deel aan de training, waarbij de implementatie vooral in Hoogeveen erg succesvol verliep dankzij betrokken en enthousiaste verpleegkundigen. Binnen het CVBP werd een eerste pilotgroep uitgevoerd. De ervaringen uit deze pilot worden gebruikt om de training verder aan te passen aan mensen met een verstandelijke beperking.

Cliënten en naasten waren via evaluaties en terugkoppeling actief betrokken tijdens de ontwikkeling en uitvoering van de training, wat direct heeft geleid tot verbeteringen in de inhoud en opzet van het programma. Ook professionals uit verschillende disciplines, waaronder verpleegkundigen, psychomotorisch therapeuten, onderzoekers, behandelaren en managers, waren nauw betrokken bij de implementatie en evaluatie.

Ontwikkelde producten

  • Doorontwikkelde LEEF!-trainingsmaterialen met praktische oefeningen.

  • Meertalige lespakketten in het Engels, Frans, Farsi en Arabisch.

  • Toegankelijke B1-versie van het lesmateriaal.

  • Versterkte train-de-trainer aanpak om intern nieuwe trainers op te leiden.

  • Inzichten in succesfactoren en belemmeringen voor de implementatie van leefstijlzorg binnen de GGZ.

Een belangrijke les uit het project was dat implementatie tijd kost en vraagt om draagvlak op alle niveaus van de organisatie. Vooral de betrokkenheid van verpleegkundigen bleek een doorslaggevende succesfactor. Tegelijkertijd vormden personeelsverloop, een nog beperkte bekendheid met leefstijlzorg en wisselende betrokkenheid van behandelaren uitdagingen voor duurzame borging. De interventie is inmiddels opgenomen in het reguliere aanbod van meerdere afdelingen, en de opgedane ervaringen dragen bij aan verdere implementatie binnen GGZ Drenthe en aan landelijke initiatieven rondom leefstijl in de GGZ.

Persoonlijke Ervaring

Dit project heeft laten zien hoe een relatief klein initiatief kan uitgroeien tot een bredere beweging binnen een organisatie. Vanuit steeds meer afdelingen wordt gevraagd of ook zij de leefstijltraining aan kunnen bieden en met de varianten ontwikkeld in dit project is er ook de mogelijkheid om voor verschillende doelgroepen de training aan te passen. Het is mooi om te zien hoeveel enthousiasme onder zorgverleners er is om dit voor hun cliënten mogelijk te maken.

Een belangrijk leermoment was dat implementatie veel meer vraagt dan het ontwikkelen van een goede interventie. Draagvlak, communicatie en samenwerking blijken minstens zo belangrijk. Wat voor het projectteam vanzelfsprekend leek, bleek niet overal binnen de organisatie bekend te zijn. Daardoor werd duidelijk hoe belangrijk het is om alle betrokkenen vanaf het begin mee te nemen.

Het meest waardevolle resultaat is dat leefstijl steeds vaker onderdeel wordt van het gesprek binnen de GGZ. De ervaringen uit dit project worden inmiddels gedeeld binnen regionale en landelijke netwerken. Dat maakt zichtbaar dat de opbrengst verder reikt dan de eigen organisatie en bijdraagt aan de ontwikkeling van leefstijlzorg binnen de geestelijke gezondheidszorg.

Anouk Willems
Senior Onderzoeker Leefstijl bij GGZ Drenthe

Sevda Demirel

De mensen achter dit onderzoek

Anouk Willems

Anouk Willems

Senior Onderzoeker Leefstijl bij GGZ Drenthe

Simon Groen

Simon Groen

Senior Onderzoeker bij De Evenaar en GGZ Drenthe

Maartje Hofman

Maartje Hofman

Onderzoeksassistent bij GGZ Drenthe

Josien Jonker

Josien Jonker

Senior Onderzoeker bij CVBP en GGZ Drenthe

Bekijk Onze Andere Projecten

Hoewel meedoen niet meer mogelijk is, nodigen we u uit om onze andere projecten te verkennen. Ontdek hoe wij ons inzetten voor de langdurige zorg en laat u inspireren door de impact die we samen kunnen maken.