Beweegadviezen voor geriatrische revalidanten met tijdelijke belastingrestricties van een onderste extremiteit

Geriatrische revalidatie is tijdelijke, multidisciplinaire zorg voor kwetsbare ouderen met complexe gezondheidsproblemen, gericht op het herstellen van hun zelfstandigheid. Voor revalidanten die een been of heup (onderste extremiteit) tijdelijk niet mogen belasten, is het een grote uitdaging om fysiek actief te blijven.

Inactiviteit brengt echter grote gezondheidsrisico’s met zich mee. Het vergroot onder meer de kans op spierverlies (sarcopenie), doorligwonden, een afname van spierkracht en conditie, een lagere kwaliteit van leven en een verhoogde kans op overlijden. Ondanks deze ernstige risico’s bestonden er tot nu toe nauwelijks wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor fysieke activiteit bij deze specifieke doelgroep.

Doel en opzet van het project

Het doel van het project was om een duidelijke, toepasbare en onderbouwde werkwijze te ontwikkelen die revalidanten ondersteunt om actief te blijven in de onbelaste periode, en zorgprofessionals handvatten biedt om dit te stimuleren.

Het project bestond uit twee fasen:

• Fase 1 (RE-ACTIVE!): De projectgroep verzamelde kennis uit de literatuur, hield interviews met revalidanten en hun naasten, en voerde een consensusstudie uit onder zorgprofessionals. Deze inzichten vormden de basis voor een nieuwe behandelroute met praktische hulpmiddelen.

• Fase 2 (GO-ACTIVE!): In een implementatiestudie werd de nieuwe behandelroute getest in de praktijk binnen twee geriatrische revalidatie-instellingen.

Samenwerking en co-creatie

Het perspectief van de revalidant én de zorgprofessional stond vanaf de start centraal:

• Inbreng van revalidanten en naasten: Twee leden van het Ouderenberaad Zuid-Holland Noord en een vertegenwoordiger van de cliëntenraad van Topaz dachten mee in de projectgroep. Daarnaast zijn 10 revalidanten en 6 naasten uit vier instellingen geïnterviewd over hun behoeften (zoals maatwerk, zelfstandig oefenen en persoonlijke doelen als ‘weer kunnen lopen’). Alle informatiematerialen zijn in co-creatie met hen ontwikkeld.

• Inbreng van zorgprofessionals: Twee professionals van Topaz Revitel dachten mee in de projectgroep. Aan de consensusstudie deden 76 fysiotherapeuten, ergotherapeuten, verpleegkundigen en medisch specialisten mee uit twee ziekenhuizen en vijftien revalidatie-instellingen. Zij bereikten overeenstemming over doelen, inhoud, frequentie en rolverdeling. Vervolgens zijn de tools in co-design uitgewerkt met fysiotherapeuten.