Toolbox Sociale Contacten
Iedereen heeft ze nodig
Project: Toolbox Sociale Contacten
Binnen behandeltrajecten komt een breed scala aan onderwerpen aan bod die betrekking hebben op mentaal welbevinden. Een van de belangrijkste fundamenten voor dit welbevinden — het opbouwen en behouden van betekenisvolle sociale contacten waar men ook na de behandeling steun uit haalt — kreeg in de praktijk echter nog te weinig aandacht. De projectgroep ontwikkelde daarom, in nauwe samenspraak met cliënten, een praktische gesprekstool: de ‘Toolbox Sociale Contacten’.
Met dit instrument kijken behandelaar en cliënt samen naar de individuele wensen op sociaal gebied. Aan de hand van gekleurde thema-kaarten onderzoeken cliënten wat zij belangrijk vinden, waar zij moeite mee ervaren en waar hun krachten liggen. Een centrale rol is weggelegd voor de eigen regie; de cliënt kiest zelf de onderwerpen en bepaalt zo de inhoud van het gesprek. Krachten en doelen die tijdens het gesprek naar voren komen, worden door de cliënt zelf omschreven en genoteerd op een speciaal krachtenkaartje.
De resultaten
De ervaringen in de praktijk leerden dat de Toolbox een waardevolle en laagdrempelige toevoeging is om richting te geven aan een omvangrijk thema. Vanwege de grote interesse binnen verschillende afdelingen van GGZ Centraal is de vorm van de tool gaandeweg aangepast. Wat begon als een doos ter grootte van een bordspel, veranderde op basis van vragen uit de praktijk in een handzaam enveloppe-formaat. Dit maakt de Toolbox gemakkelijker mee te nemen tijdens huisbezoeken door ambulant begeleiders.
In het gebruik zorgde de Toolbox voor focus in gesprekken die voorheen soms te breed bleven. Juist doordat cliënten zelf de regie hebben, komt er meer eigen motivatie en behoefte naar voren. De vaak verrassende onderwerpen zorgen voor nieuwe inzichten en ideeën, die vervolgens worden omgezet in kleine, haalbare acties. Voor de implementatie werd niet alleen contact gezocht met behandelmanagers, maar juist ook met de uitvoerend begeleiders die dicht bij de cliënt staan. Door het delen van positieve ervaringen onder collega’s werd het gebruik laagdrempelig verspreid.
Om de Toolbox ook geschikt te maken voor hybride of online behandelingen, is er in samenwerking met studenten van de HKU een pilot uitgevoerd voor een digitale variant. De vragen uit de papieren versie zijn hierbij vertaald naar een digitaal prototype. Hoewel deze versie momenteel nog niet aan alle ontwerp- en AVG-eisen voldoet om direct breed te worden ingezet, biedt het prototype een duidelijk inzicht in de toekomstige digitale mogelijkheden voor dit onderwerp.
Persoonlijke Ervaringen
Vanaf de implementatiefase van het project ben ik betrokken geraakt. Vanuit mijn rol als sociotherapeut op een afdeling met jongvolwassenen met persoonlijkheidsproblematiek zag ik meteen de meerwaarde die de Toolbox biedt bij het ondersteunen van gesprekken over waardevolle sociale contacten. Ik heb veel gebruikgemaakt van de Toolbox in contact met mijn cliëntengroep om eigen ervaringen op te doen en deze in te zetten voor de verdere implementatie.
Nienke Bot
Sociotherapeut
Dit project verbindt mijn klinische ervaring met mijn drive om de zorg te verbeteren voor de cliënten bij GGZ Centraal. Ik wilde dit diverse thema makkelijker bespreekbaar maken in de behandelkamer. Het is belangrijk om samen met de cliënt zicht te krijgen op belemmeringen en krachten. Voor mij is het logisch dat de cliënt de regie neemt in dit gesprek; dat is het essentiële startpunt voor het kunnen zetten van vervolgstappen.
Barbara Montagne
Klinisch psycholoog / senior onderzoeker
Ik ben vanaf het allereerste ontwerp, samen met cliënten en behandelaren, bij dit project betrokken. Samen blijven we de tool ontwikkelen op basis van nieuwe inzichten en wensen. Dit is terug te zien in de evolutie van de toolkit: van een fysieke speldoos naar een handzame envelopversie en een eerste digitaal prototype. Het belangrijkste principe blijft voor mij dat de cliënt, in welke vorm dan ook, de regie behoudt.
Arina van Domselaar
Innovator
De mensen achter dit onderzoek
Nienke Bot
Sociotherapeut
Barbara Montagne
Klinisch psycholoog / senior onderzoeker
Arina van Domselaar
Innovator