Samen in gesprek over verlies rouw (Let's talk about grief)

Uit het onderzoek naar de deelnemers bleek dat maar liefst 34% voldeed aan de criteria voor een persisterende-rouwstoornis (vastgelopen rouw). Opvallend was dat vluchtelingen een twee tot drie keer hoger risico op deze stoornis bleken te hebben dan niet-vluchtelingen. Uit gesprekken met behandelaren kwam naar voren dat de relatie tussen de psychische klachten en het verlies van een dierbare vaak pas gaandeweg de behandeling wordt ontdekt. Sinds het onderzoek wordt er bij zorginstelling De Evenaar tijdens de intake standaard gevraagd naar het verlies van naasten. Hierdoor worden er nu vaker aanwijzingen voor een rouwstoornis gevonden dan vóór het onderzoek. Ook bij andere afdelingen van GGZ Drenthe is er sindsdien meer aandacht voor psychische klachten als gevolg van verlies en rouw.

De aanleiding
De directe aanleiding voor dit onderzoek was de casus van een cliënt uit Syrië. Deze man was gediagnosticeerd met een posttraumatische stressstoornis (PTSS), maar een behandeling van vier jaar leidde niet tot minder klachten. Uiteindelijk bleken zijn psychische problemen sterk samen te hangen met het verlies van zijn zoon, waarover hij zich erg schuldig voelde. Een specifieke rouwbehandeling die daarna volgde, sloeg wel aan. Deze cliënt heeft zijn verhaal beschikbaar gesteld voor het onderzoek. Hij was bovendien nauw betrokken bij een focusgroep die gericht was op het maken van een handreiking. Met hulp van zijn ervaringen en die van andere ervaringsdeskundigen is er een gids ontwikkeld om het gesprek over verlies en rouw beter af te stemmen op de behoeften van cliënten. De tekst van deze handreiking is meerdere malen aan de ervaringsdeskundigen voorgelegd ter beoordeling en verfijning.

Belangrijke leermomenten voor professionals
Tijdens interviews met behandelaren over het herkennen van klachten die passen bij een rouwstoornis, kwamen waardevolle inzichten naar boven. De meeste behandelaren gaven aan dat zij het onderscheid tussen rouwklachten en algemene angst- of stemmingsklachten eigenlijk niet goed kenden. Eén behandelaar zocht tijdens het interview zelfs direct op of behandeling voor rouwklachten wel vergoed werd door de verzekeraar. Veel professionals gaven aan dat het goed zou zijn om voortaan in elk intakegesprek naar verlies te vragen. Sinds het onderzoek merken behandelaren van De Evenaar dat er niet alleen meer aandacht is voor dit thema, maar dat een rouwstoornis ook daadwerkelijk vaker wordt herkend en gediagnosticeerd.

Reflectie
Een belangrijk verbeterpunt voor een volgend onderzoek is om de gesprekken met behandelaren al eerder in het traject te voeren. Het bewustzijn over rouw en verlies nam door deze gesprekken namelijk zo sterk toe, dat het mogelijk makkelijker was geweest om meer deelnemers te vinden voor de studie naar hoe vaak de stoornis voorkomt (de prevalentiestudie).